Nếu bạn hỏi một người mới học xem phần nào khó nhất trong ngữ pháp tiếng Nhật, thì cứ 10 người sẽ có 9 người trả lời: “Sự khác nhau giữa Wa (は) và Ga (が)”.
Đây là cặp trợ từ “khét tiếng” nhất trong tiếng Nhật. Nhưng bạn không cần phải thấy rối vì chúng. Bí quyết nằm ở chỗ: hai trợ từ này trả lời cho những câu hỏi khác nhau về bản chất.
Quy tắc vàng
Wa (は) là trợ từ chỉ chủ đề. Nó mang ý: “Còn về X thì… để tôi kể bạn nghe.”
Ga (が) là trợ từ chỉ chủ ngữ. Nó mang ý: “Chính X là người (hay vật) cụ thể thực hiện hành động.”
Khi chuyển sang tiếng Việt, は thường gần với cách nói “Còn X thì…” hoặc “Nói về X thì…”, còn sắc thái nhấn mạnh của が hay được diễn đạt bằng chữ “chính”: “Chính Tanaka-san đã đến.” Đây chỉ là cách liên tưởng cho dễ nhớ: tiếng Việt không có trợ từ nào hoạt động y hệt は hay が.
Đặt “Wa” và “Ga” cạnh nhau để so sánh
| Đặc điểm | Wa (は) | Ga (が) |
|---|---|---|
| Chức năng chính | Đánh dấu chủ đề (thông tin đã biết) | Đánh dấu chủ ngữ (thông tin mới) |
| Nhấn mạnh vào đâu | Nhấn mạnh phần đứng sau nó (vị ngữ). | Nhấn mạnh phần đứng trước nó (chính chủ ngữ). |
| Trả lời câu hỏi | Trả lời câu “Còn X thì sao?” | Trả lời câu “Ai/Cái gì đã làm?” |
| Đối lập | Thường dùng để đối lập (“Tôi thích mèo, nhưng [còn chó thì]…”) | Dùng để loại trừ (“Chính anh ấy đã làm việc đó, không phải tôi.”) |
Sơ đồ chọn trợ từ
Vẫn còn bối rối? Hãy đi theo sơ đồ đơn giản này mỗi khi phân vân không biết nên dùng trợ từ nào:
(誰が来ましたか? → 田中さんが来ました。)
Vì trọng tâm nằm ở chính chủ ngữ.
(ví dụ: “Còn tôi thì…”, “Chó rất đáng yêu”)
Thông tin mới, hoặc thứ có ở đâu đó hay thứ mình thích (猫がいます, 寿司が好き).
Câu ví dụ thực tế
Dưới đây là cách các quy tắc trên được áp dụng trong bốn câu nói hằng ngày:
私は学生です。
わたしは がくせいです。 · Watashi wa gakusei desu. — Tôi là sinh viên.
は: “tôi” là chủ đề, còn thông tin mới nằm ở phần sau: “là sinh viên”.
誰が来ましたか。 — 田中さんが来ました。
だれが きましたか。 — たなかさんが きました。 · Dare ga kimashita ka? — Tanaka-san ga kimashita. — Ai đã đến? — Tanaka-san đã đến.
が: khi một từ để hỏi như 誰 làm chủ ngữ, nó luôn đi với が, và câu trả lời cũng vậy.
公園に猫がいます。
こうえんに ねこが います。 · Kouen ni neko ga imasu. — Trong công viên có một con mèo.
が: con mèo là thông tin mới, và nó chính là thứ đang tồn tại ở đó.
象は鼻が長いです。
ぞうは はなが ながいです。 · Zou wa hana ga nagai desu. — Voi có vòi dài.
Dùng cả hai cùng lúc: は đặt ra chủ đề (“còn voi thì”), và が đánh dấu thứ dài (cái vòi).
Muốn xem thêm ví dụ? Trang ngữ pháp của は và が có cấu trúc câu và câu ví dụ kèm phân tích (bằng tiếng Anh); mọi mẫu ngữ pháp khác đều nằm trong thư viện tra cứu ngữ pháp.



