Đến ngữ pháp N4, tiếng Nhật không còn là một danh sách câu nói rời rạc mà bắt đầu trở thành một hệ thống. N5 dạy bạn các mẫu câu; N4 dạy bạn cách biến đổi chúng — thể khả năng, thể bị động, thể sai khiến, câu điều kiện, và thể thường, nền móng cho mọi cấp độ trên N4. Có khoảng 139 mẫu ngữ pháp, và chỉ chừng mười lăm mẫu trong số đó gây ra phần lớn khó khăn.
Thay đổi cấu trúc duy nhất thực sự quan trọng
Ở N5, bạn gần như chỉ dùng thể ます. Đến N4, thể thường (thể từ điển) trở thành gốc để ngữ pháp gắn vào — 行くとき, 行くつもり, 行ったら, 行ければ. Nếu thể thường chưa thành phản xạ, mẫu N4 nào cũng tốn gấp đôi công sức. Hãy xử lý chuyện đó trước, và nửa danh sách sẽ dễ hơn hẳn.
139 mẫu chia thành những nhóm nào
Học ngữ pháp N4 theo một danh sách dài xếp theo thứ tự chữ cái là cách học chậm. Khi xếp theo chức năng, cả danh sách thu gọn lại còn khoảng tám nhóm.
| Nhóm | Ví dụ | Vì sao quan trọng |
|---|---|---|
| Biến đổi thể động từ | thể khả năng 読める, thể bị động 読まれる, thể sai khiến 読ませる, thể ý chí 読もう | Cốt lõi của N4. Mọi phần khác đều mặc định bạn đã chia được các thể này. |
| Câu điều kiện | 〜たら, 〜ば, 〜と, 〜なら | Bốn cách nói “nếu”, mỗi cách một sắc thái. Ra thi rất nhiều. |
| Cho và nhận | あげる, くれる, もらう, 〜てあげる, 〜てくれる, 〜てもらう | Chiều của lợi ích. Xa lạ với người Việt vì tiếng Việt không phân biệt chiều cho – nhận theo kiểu này, trong khi tiếng Nhật thực tế dùng liên tục. |
| Ý định & dự định | 〜つもり, 〜予定, 〜ようと思う | Phân biệt các mức độ của ý định. |
| Truyền đạt & nghe nói | 〜そうだ, 〜という, 〜らしい, 〜みたい | Thông tin đến từ đâu. N3 dựa vào nhóm này rất nhiều. |
| Cho phép & bắt buộc | 〜てもいい, 〜なければならない, 〜なくてもいい, 〜てはいけない | Bảng bốn ô: được phép / phải / không cần / không được. |
| Kinh nghiệm & thay đổi | 〜たことがある, 〜ようになる, 〜ていく, 〜てくる | Diễn biến của hành động theo thời gian. Tinh tế và rất hay ra thi. |
| Từ nối | 〜ので, 〜のに, 〜ながら, 〜間に, 〜ように | Nối các mệnh đề với nhau. Đây là thứ giúp câu văn nghe chững chạc. |
Cả 139 mẫu ngữ pháp N4 đều có trên LenGaki, kèm cấu trúc, câu ví dụ, phần phân tích và mục “thường bị nhầm với” ở gần như mọi mẫu.
Xem danh sách N4Bốn cách nói “nếu”
Nếu chỉ học kỹ được một phần của ngữ pháp N4, hãy học phần này. Giáo trình dịch cả bốn là “nếu”, rồi đề thi lại hỏi chính sự khác nhau giữa chúng.
春になると、桜が咲きます。— Cứ đến mùa xuân là hoa anh đào nở.
Không dùng được cho lời nhờ vả hay ý định. Nếu kết quả không tự động xảy ra thì dùng と là sai.
雨が降ったら、行きません。— Nếu trời mưa thì tôi không đi.
Lựa chọn an toàn. Khi nói mà chưa chắc, dùng たら hiếm khi sai.
時間があれば、手伝います。— Nếu có thời gian, tôi sẽ giúp.
Hay gặp trong cụm từ cố định và văn viết. Thể phủ định 〜なければ xuất hiện khắp nơi.
東京へ行くなら、新幹線が便利です。— Nếu bạn đi Tokyo thì đi tàu Shinkansen rất tiện.
Phản hồi theo ngữ cảnh. Đây là mẫu 問題1 rất thích ra, vì たら nghe có vẻ chấp nhận được nhưng lại không tự nhiên.
Rắc rối của cho và nhận
あげる / くれる / もらう làm người Việt lúng túng vì trong tiếng Việt, “cho” hay “tặng” dùng được cả hai chiều: “tôi cho bạn” và “bạn cho tôi” vẫn là cùng một động từ, chẳng cần biết lợi ích đi về phía ai. Tiếng Nhật thì rất để tâm đến chuyện đó.
Chiều cho – nhận quyết định tất cả
- あげる — tôi cho đi, hướng ra xa khỏi mình. 友達に本をあげました。
- くれる — người khác cho, hướng về phía tôi. 友達が本をくれました。 Không bao giờ dùng khi chính mình cho người khác.
- もらう — tôi nhận. Cùng một sự việc với くれる, nhưng kể từ phía người nhận. 友達に本をもらいました。
Khi gắn chúng vào thể て, cùng logic đó áp dụng cho việc làm giúp: 手伝ってあげる (tôi giúp bạn), 手伝ってくれる (bạn giúp tôi), 手伝ってもらう (tôi được giúp). Dùng ngược くれる và あげる là một trong những cách nhanh nhất khiến bạn nghe thất lễ trong tiếng Nhật.
Những cặp trông giống hệt nhau nhưng thật ra khác nhau
| Cặp | Khác nhau ở đâu |
|---|---|
| 〜ので / 〜から | ので mềm mỏng và khách quan hơn; から mang tính cá nhân hơn và có thể nghe cộc lốc khi dùng để thanh minh. |
| 〜のに / 〜けど | のに mang sắc thái thất vọng hoặc bất ngờ trước sự trái ngược; けど là “nhưng” trung tính. |
| 〜そうだ (nghe nói) / 〜そうだ (trông có vẻ) | Gắn vào thể thường = “nghe nói”. Gắn vào gốc từ = “trông có vẻ”. Cùng một đuôi, khác nghĩa. |
| 〜らしい / 〜みたい | らしい là thông tin nghe lại từ người khác; みたい là ấn tượng của chính bạn dựa trên những gì thấy được. |
| 〜ながら / 〜間に | ながら = một người làm hai việc cùng lúc. 間に = trong một khoảng thời gian thì có việc khác xảy ra. |
| 〜ために / 〜ように | ために cho mục đích mình chủ động được; ように cho trạng thái mong muốn hoặc điều mình không kiểm soát được. |
| 〜ことができる / 〜られる | Cùng nghĩa, khác văn phong. ことができる trang trọng và rõ ràng hơn. |
| 〜つもり / 〜予定 | つもり là ý định cá nhân; 予定 là lịch đã được sắp xếp. |
問題1 tận dụng điều này thế nào
Phần ngữ pháp của đề N4 không kiểm tra xem bạn có nhận ra một mẫu hay không. Đề đưa ra bốn mẫu đều đúng ngữ pháp và hỏi mẫu nào hợp với ngữ cảnh. Vì thế học từng mẫu riêng lẻ là chưa đủ — bạn cần biết phải phân biệt nó với mẫu nào. Danh sách nào đưa bạn 139 định nghĩa mà không có 139 phép so sánh thì mới làm được một nửa việc.
問題2: câu hỏi ★
Dạng câu hỏi sắp xếp câu của N4 cho bạn một câu có bốn chỗ trống, một chỗ đánh dấu ★, cùng bốn mảnh cần sắp xếp. Đề chỉ hỏi mảnh nào nằm ở vị trí ★.
Mẹo là bạn không cần giải cả câu. Hãy tìm những mảnh bắt buộc phải đứng cạnh nhau — trợ từ và danh từ đi với nó, tính từ đuôi な và danh từ nó bổ nghĩa, thể て và động từ nó nối tới — và thứ tự thường chỉ còn lại một khả năng. Làm ngược từ cuối câu lên: mảnh đứng trước động từ cuối câu là mảnh bị ràng buộc nhiều nhất.
Thứ tự học hiệu quả
- Luyện thể thường đến mức phản xạ. Đây không phải một mẫu ngữ pháp mà là điều kiện tiên quyết. Cả N4 đều gắn vào nó.
- Các phép biến đổi thể động từ. Thể khả năng, thể ý chí, thể bị động, thể sai khiến. Luyện chia thật máy móc cho đến khi không cần nghĩ nữa.
- Bốn mẫu điều kiện, học cùng lúc. Học chúng như một bộ để đối chiếu nhanh hơn nhiều so với học từng mẫu một.
- Cho và nhận, cùng các dạng đi với thể て. Dành hẳn một tuần cho phần này; đây là một khái niệm mới, chứ không chỉ là thứ chưa quen.
- Mọi mẫu còn lại trong tám nhóm. Khoảng 12–15 mẫu mỗi tuần thì mười tuần là xong.
- Luyện 問題1 và 問題2 có bấm giờ. Nhận ra sự đối lập là một kỹ năng riêng, khác với việc biết các mẫu, và nó chỉ hình thành dưới áp lực thời gian.
Đề thi thử N4 của LenGaki có đủ phần 文法・読解 55 phút — 13 câu chọn mẫu ngữ pháp, 4 câu sắp xếp ★, 4 câu ngữ pháp theo đoạn văn và 8 câu đọc hiểu, đúng như cấu trúc đề thi thật.
Làm thử một đề N4Học ngữ pháp N4 trên LenGaki
Toàn bộ nội dung trong trang này đều có sẵn để học
- 7.788 từ vựng JLPT, từ N5 đến N1, kèm cách đọc và âm thanh (N5 miễn phí)
- 2.057 chữ Kanji kèm âm On, âm Kun và luyện thứ tự nét
- 445 mẫu ngữ pháp kèm ví dụ và so sánh các mẫu dễ nhầm
- Đề thi thử N5 và N4 đầy đủ, có tính giờ, kèm bài nghe thật (bộ đề N5 số 1 và 2 miễn phí)

Tải ứng dụng Android
XP, chuỗi ngày học và lộ trình của bạn được đồng bộ giữa trang web này và ứng dụng, nơi có thêm tính năng học ngoại tuyến và tiện ích màn hình chính trên điện thoại.
Xem ứng dụng ›Tóm lại
139 mẫu, tám nhóm, một điều kiện tiên quyết. Luyện thể thường thành phản xạ, học các phép biến đổi động từ một cách máy móc, và học mọi mẫu còn lại đặt cạnh mẫu dễ nhầm với nó — vì chính sự đối lập đó là thứ đề thi kiểm tra. N4 là cấp độ mà bạn bắt đầu tự tạo ra câu tiếng Nhật của riêng mình, và công sức bỏ ra ở đây sẽ cộng dồn vào mọi cấp độ phía trên.



